نظریه کارشناس تربیتی

 

کنترل غم  ( مقابله با هیجانات منفی )

ابتدا باید احساسات خود را به خوبی شناخته، به احساسات و حالات هیجانی خود برچسب مناسب بزنیم.

مثلا : آیا حالمان خوب است یا نه ؟ چه احساسی داریم ؟ آیا عصبانی هستم یا غمگین ؟ مثلا : من در حال غمگین هستم.

مرحله دوم : احساسات و هیجانات خود را تنظیم و یا کنترل می کنیم .

مثلا در صورت بروز هیجانات و احساسات شدید مانند خشم و غم ، هیچ اقدام و تصمیمی اتخاذ نکرده و سعی در حفظ و آرامش خود کنیم. زیرا زمانیکه تحت هیجانات و احساسات شدید باشیم نمی توانیم به طور درست اقدام کنیم و معمولا نتیجه چنین وضعیتی آن است که نمی توانیم از نیروی عقل و منطق خود استفاده کنیم.

برای کاهش هیجان :

پرت کردن حواس

تنفس عمیق

درد دل کردن

پیاده روی

 ورزش کردن

مطرح کردن احساسات با فردی که باعث آن شده

یکی از بهترین شیوه ها بازگشت به وضع و روتین عادی زندگی است .یعنی بتوانیم سر همان ساعت های قبلی از خواب برخیزیم ،صبحانه بخوریم ، لباس پوشیده و به مدرسه برویم . مشغولیات فکری و جسمی با موضوعاتی که مورد علاقه ماست مثل نگهداری از یک حیوان خانگی ، آفرینش یک کار هنری (ساخت یک میز با چوب) می تواند از شدت غم ما (نوجوان ) کاسته و او را آماده می سازد تا با مشکل غم انگیز روبرو شود.

 

نظریه کارشناس مذهبی

موضوع: کنترل غم

معناشناسی غم

از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) آن چیزی که باعث غم می شود آرزوهای دور و دست نایافتنی است که انسان دچارش می شود. این حالت همان حسرت خوردن نسبت به چیزهایی است که انسان ندارد و موجب غم و غصه می شود.

امام علي عليه السلام : كار را بر پايه اي استوار بنا کن وفريب آرزو را مخور وغم فردا را امروز مخور ... اگر دل خود را از آرزو تهي مي كردي، هر آينه در عمل جدّيت مي ورزيدي، آرزوي امروز، از دو جهت در فرداي روزگار به تو زيان مي رساند: [اولاً ] به سبب آن عمل را به امروز وفردا مي افكني و[ثانيا] بر غم واندوه خود مي افزايى.

عوامل کنترل غم

خالی کردن دل از آرزوها

طبق حدیث امیرالمؤمنین اگر انسان دلش را از آرزوها خالی کند و بر چیزهایی فکر کند یا بر موضوعاتی متکی باشد که به طور طبیعی، با کار و تلاش به دست می آیند غم را از دلش بیرون می کند.

توکل بر خداوند و دوستی با او

أَلاَ إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللّه ِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون (یونس، 62)؛ بدانيد كه دوستان خدا را هراسى نيست و اندوهگين نمى شوند

امام علي عليه السلام : توكل كردن بر تقدير [الهى] از بهترین عوامل از بین برنده غم است.

ذکر «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه»

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : جمله «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه » (هيچ دگرگونى و نيرويى مگر به اتّكاى خدا نيست) نود و نه درد را شفا مى دهد كه ساده ترين آنها اندوه است .

تلاش و کوشش در کنترل غم

3945- امام كاظم عليه السلام : آن کس كه غم خورد (یعنی در دور کردن غم تلاش نمی کند)، شايسته غم واندوه است؛ پس مؤمن بايد به خدا وآنچه او مي كند، خرسند باشد .

شناخت دنیا (این که دنیا جای راحتی و راحت طلبی نیست بلکه محل تلاش و آزمایش شدن است)

پيامبر خدا صلي الله عليه وآله : اي مردم ! دنيا سراي غم است نه سراي شادي ، سراي دشواري است نه سراي آسودگى. پس ، هر كه آن را شناخت با اميدي (یعنی با به دست آوردن چیزهایی در دنیا) شاد نشد وبا سختي وحسرتي اندوهگين نگشت .

عوامل زیستی کنترل غم

خوردن انگور

امام صادق عليه السلام : يكي از پيامبران از غم واندوه به درگاه خداوند شِكوه كرد ؛ خداوند به او دستور داد انگور تناول كند .

آراستگی و رعایت نظافت و تمیزی

امام علي عليه السلام : شستن جامه ها (نظافت لباس) ، غم واندوه را مي برد .

شستن سر

امام صادق عليه السلام : هر كس در خود اندوهى بيابد و علت آن را نداند، سر خود را بشويد.